Gdańsk Sobieszewo

Historia dzielnicy Gdańsk Sobieszewo

Sobieszewo było pierwotnie wsią z uwagi na erozję koryta Wisły zmieniającą w ciągu wieków układ przestrzenny. Wzmiankowana była około roku 1400 jako Bonensak (z karczmą), w 1438 jako Bonsag, ale posiadanie tzw. prawa polskiego za czasów krzyżackich sugeruje jej istnienie już przed rokiem 1308.

W 1793 roku było tu 59 gospodarstw i 294 mieszkańców. Od 1793 roku znajdowała się w granicach Królestwa Prus; w okresie 1807–1813 w granicach I Wolnego Miasta Gdańska (WMG); w 1813 w Sobieszewie przebywały oddziały francuskie.

W 1819 roku Sobieszewo liczyło 36 domów i 305 mieszkańców, funkcjonował wiatrak zbożowy i kuźnia. W latach 1840 i 1860 wiosenne wylewy Wisły zniszczyły część zabudowy oraz podmyły kościół. W 1886 było tu 80 budynków i 725 mieszkańców. Na przełomie XIX i XX wieku powstało nad brzegiem morza kąpielisko i hala plażowa, wybudowano Kurhaus (Dom Zdrojowy), Gasthaus zur Stadt Danzig (Dom Gościnny Miasta Gdańska), pensjonaty oraz hotel Lindenhof.

W marcu 1945 roku w okolicach Sobieszewa, podobnie jak w innych częściach Wyspy Sobieszewskiej, znajdowały się po ucieczce z Gdańska resztki wojsk niemieckich, które skapitulowały dopiero 8 V 1945. W maju 1945 Sobieszewo przekazano administracji polskiej jako sołectwo Bąsak należące do gminy Śpiewowo (Świbno). Od roku 1947 Bąsak przemianowano oficjalnie na Sobieszewo nazwane tak na cześć królowej Marii Kazimiery d’Arquien (1641–1716), zwanej Marysieńką, żony króla polskiego Jana III Sobieskiego, która według podania miała zatrzymać się w tutejszej karczmie.

Oficjalnie od 1947 zmieniono charakter wsi z osiedla rybackiego na miejscowość o charakterze wyłącznie letniskowo-wypoczynkowym (co wiązało się z zagospodarowaniem plaż). Dnia 1 I 1973 Sobieszewo włączono w granice administracyjne Gdańska. W 1974 powstał Specjalny Zakład Wychowawczy (ul. Tęczowa 1), następnie Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 1 dla dzieci, które weszły w konflikt z prawem lub po sądownym ograniczeniu w stosunku do nich praw rodzicielskich (od 1999 znajduje się tu Zespół Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjum nr 1). W latach 1963–1999 w lasach w północno-zachodnich częściach Sobieszewa stacjonował 23. dywizjon rakietowy obrony przeciwlotniczej.